Najważniejsza myślSiłą mentoringu nie jest to, że mentor znajduje rozwiązanie dla klienta. Siłą jest stworzenie takiej przestrzeni i poprowadzenie rozmowy w taki sposób, aby klient mógł znaleźć własne, indywidualne rozwiązanie.
„Klient nie ma motywacji”.
„Mentee nie wykazuje faktycznego zaangażowania w pracę”.
„Klient wychodzi z sesji z rozwiązaniem, ale później go nie wdraża”.
To kilka z problemów, z którymi często spotykają się mentorzy w swojej praktyce. Zastanawiają się wtedy, co zrobić – jak bardziej zmotywować klienta, jak go zaangażować i jak pomóc mu skutecznie wdrażać rozwiązania?
W mojej pracy superwizora zauważyłem, że za częścią takich trudności kryje się znacznie więcej niż brak odpowiednich narzędzi czy technik. Czasem źródłem jest sam sposób rozumienia swojej roli przez mentora lub mentorkę.
Dlaczego doświadczony doradca może mieć trudność w roli mentora?
Szczególnie osoby, które przez lata pracowały jako doradcy, konsultanci czy menedżerowie, mają naturalną skłonność do szukania rozwiązań, podpowiadania metod, dzielenia się własnym doświadczeniem oraz proponowania konkretnych działań. Są to bardzo wartościowe kompetencje. Jednak w mentoringu mogą stać się pułapką, szczególnie jeśli zaczynają zastępować samodzielność, sprawczość i odpowiedzialność klienta.
Na czym polega siła mentoringu?
Siłą mentoringu nie jest to, że mentor znajduje rozwiązanie dla klienta. Siłą jest stworzenie takiej przestrzeni i poprowadzenie rozmowy w taki sposób, aby klient mógł znaleźć własne, indywidualne rozwiązanie.
To istotna zmiana perspektywy w mentoringu. Nie chodzi tutaj o to, żeby mentor przestał dzielić się wiedzą czy doświadczeniem. Chodzi o świadome rozpoznawanie, kiedy i w jaki sposób warto je wnieść, a kiedy ważniejsze jest zadanie pytania, zatrzymanie i pozostawienie klientowi przestrzeni do samodzielnego myślenia.
Model tradycyjny – doradzanie
MentorDaje rozwiązania i doradza
Problem mentee
MenteeOtrzymuje gotowe rozwiązania
Model profesjonalny – wspieranie
MentorSłucha, pyta, inspiruje, poszerza perspektywę
MenteeOtrzymuje nowe spojrzenie i inspiracje
Problem mentee
Dialog i refleksjaWspólne odkrywanie możliwości
MenteeOdkrywa własne rozwiązania, decyduje, bierze odpowiedzialność, działa
Mentor nie rozwiązuje problemu za mentee.Tworzy warunki, aby mentee mógł znaleźć własne rozwiązanie.
Jak superwizja w mentoringu zmienia praktykę?
Właśnie takie zmiany sposobu myślenia i rozumienia swojej roli obserwowałem ostatnio w pracy superwizyjnej z osobami, które wcześniej miały duże doświadczenie doradcze, konsultingowe lub menedżerskie. Zmiana i rozwój praktyki nie polegały głównie na poznaniu kolejnego narzędzia. Dotyczyły głębszego zrozumienia, na czym polega istota mentoringu i co jest podstawą jego długofalowej skuteczności.
W tym momencie, najchętniej oddam głos osobom, które korzystały z mojej superwizji, przytaczając ich wypowiedzi dotyczące indywidualnych doświadczeń z superwizji. Wypowiedzi te upublicznili na platformie LinkedIn w dziale rekomendacji i zgodzili się na ich zacytowanie.
Ewa napisała:
„Nie wychodziłam z naszych spotkań z jego rozwiązaniem, ale z szerszym spojrzeniem i własnymi wnioskami.”
„Najbardziej cenię Andrzeja za pytania. Takie, które nie prowadzą do „właściwej” odpowiedzi, ale otwierają inną perspektywę i pozwalają dostrzec własne schematy myślenia. Niejednokrotnie jedno pytanie sprawiało, że zaczynałam patrzeć na sytuację zupełnie inaczej.”
Anna zwróciła uwagę na sposób pracy superwizora, który pozwalał jej samodzielnie odkrywać rozwiązania:
„Nie szedł na skróty, tworzył przestrzeń, w której sama mogłam zobaczyć więcej i znaleźć własną odpowiedź”.
Dominika, jako najbardziej dla siebie pomocne wskazała:
„nie pozwalał mi „uciekać w słowa” – zadawał trudne pytania, zatrzymywał i kierował ku konkretnym refleksjom, pokazując zupełnie inną perspektywę. Jednocześnie tworzył bezpieczną, nieoceniającą przestrzeń, w której mogłam otwarcie mówić o swoich zachowaniach i emocjach oraz pracować we własnym rytmie.”
Inny, ważny aspekt tej zmiany podkreśliła Agnieszka, zwracając uwagę na praktyczny wymiar superwizji:
„Andrzej posiadał rzadką umiejętność demistyfikowania trudnych koncepcji. Zagadnienia, które początkowo wydawały się złożone, dzięki jego wyjaśnieniom stawały się proste, przejrzyste i gotowe do natychmiastowego zastosowania w praktyce”.
Agnieszka podkreśliła również, że superwizja pomogła jej zadbać nie tylko o warsztat pracy z klientem, ale także o siebie i własny dobrostan jako mentora. Pisząc o pracy z superwizorem, ujęła to tak:
„Zwrócił moją uwagę nie tylko na techniki pracy z klientem, ale także techniki dbania o siebie i swój dobrostan jako mentora, które dzięki temu udało mi się skutecznie wdrożyć”.
Te wypowiedzi i spostrzeżenia dobrze oddają to, co uważam za istotę pracy superwizyjnej z mentorami rozwijającymi swoją praktykę: nie przekazywanie gotowych wzorców ani recept, lecz wspieranie mentora w pogłębionym rozumieniu swojej roli, co później przekłada się na jego pracę z klientami.
Dlaczego ta zmiana jest tak ważna?
Bo kiedy klient sam dochodzi do rozwiązania, rozumie jego sens, bierze za nie odpowiedzialność i ma większą motywację, aby zaangażować się w jego realizację.
Kiedy mentor zbyt szybko doradza i proponuje rozwiązania, może nieświadomie przejmować odpowiedzialność, która powinna pozostać po stronie klienta.
Warto więc czasem, zamiast pytać: „Jak mogę bardziej zmotywować klienta?”, zadać sobie inne pytanie: „Na ile sposób, w jaki prowadzę mentoring, wspiera klienta w budowaniu jego własnej sprawczości i odpowiedzialności za rozwiązanie?”
Dla mnie właśnie na tym polega jedna z najważniejszych wartości superwizji – jej efektem może być nie tylko lepsza praca mentora podczas kolejnej sesji, lecz także głębsze rozumienie własnej roli, które wpływa na całą dalszą praktykę. To nie tylko doskonalenie warsztatu, ale zmiana, która może mieć charakter transformujący.
Jeśli chcesz przyjrzeć się własnej praktyce mentora w superwizji, zobacz, jak pracuję albo napisz do mnie.
